Inflacja w Unii Europejskiej przekroczyła historyczną granicę. Gdzie jest największa i co czeka UE w najbliższej przyszłości?

Leszek Rudziński
Leszek Rudziński
Inflacja wzrosła w UE w porównaniu do października ub. r. o 11,5 proc.
Inflacja wzrosła w UE w porównaniu do października ub. r. o 11,5 proc. Pixabay
Szalejąca inflacja to problem nie tylko Polski, ale także innych krajów Starego Kontynentu. I to problem coraz poważniejszy, ponieważ z najnowszych szacunków Eurostatu wynika, że w październiku tego roku inflacja HICP w strefie euro przekroczyła rekordowy poziom 10 proc., a w całej Unii Europejskiej wyniosła 11,5 proc. W czterech państwach Wspólnoty poziom inflacji przekroczył 20 proc. Już 15 grudnia ponowne posiedzenie EBC, który znów podnieść może stopy procentowe.

Spis treści

Publikowana przez Eurostat inflacja HICP, to zharmonizowany wskaźnik cen konsumpcyjnych. Dane do obliczeń inflacji HICP pochodzą z wydatków budżetów gospodarstw domowych oraz z rachunków narodowych (w przeciwieństwie do inflacji CPI, której dane pochodzą tylko z wydatków budżetów domowych).

Dynamiczny wzrost inflacji w strefie euro na skutek agresji na Ukrainę

Warto przypomnieć, że jeszcze na początku tego roku inflacja wynosiła 4,1 proc. dla strefy euro i 4,4 proc. średnio w Unii Europejskiej, co zresztą było wyjątkowo niskim poziomem.

Wszystko zmieniło się, gdy pod koniec lutego doszło do ataku na Ukrainę. Państwa zachodnie nałożyły sankcje na Rosję, która była monopolistą na europejskim rynku energetycznym, do tego kraje Wspólnoty UE musiały zebrać plony dotychczasowej polityki klimatycznej Unii Europejskiej, która jest bardzo kosztowna.

Krysy energetyczny w Europie w kolejnych miesiącach windował inflację w strefie euro - 8,1 proc. w maju, 8,6 proc. w czerwcu, 8,9 proc. w lipcu, 9,1 proc. w sierpniu, 9,9 proc. we wrześniu, aż do 10,6 proc. w październiku.

W ujęciu miesiąc do miesiąca inflacja HICP w strefie euro wyniosła w październiku 1,5 proc., czyli tempo przyśpieszyło względem września, gdy wyniosło 1,2 proc.

W górę poszła również także tzw. inflacja bazowa, która w październiku inflacja bazowa HICP wzrosła do 5 proc. rok do roku z 4,8 proc. we wrześniu. W ujęciu miesięcznym wyhamowała do 0,6 proc. z 1 proc.

Warto jednak podkreślić, że jest to wskaźnik nieuwzględniający cen energii, paliw i żywności, które zależą głównie od sytuacji na rynkach globalnych i w mniejszym stopniu wpływa na nie polityka pieniężna.

Energia elektryczna napędza wzrost inflacji

A zadaniem ekspertów wzrost wskaźnika inflacji napędzała właśnie energia, która drożała w tempie 41,9 proc. w skali roku oraz o 6,5 proc. w porównaniu do września. Miało to przełożenie na ceny towarów i usług, za które płacimy obecnie o wiele więcej niż przed rokiem.

Eurostat wyliczył, że w ubiegłym miesiącu największy udział we wzroście inflacji w strefie euro miały energia (+4,44 pkt proc.), żywność, alkohol i tytoń (+2,74 pkt proc.), usługi (+1,82 pkt proc.) oraz nieenergetyczne towary przemysłowe (+1,62 pkt proc.).

Z kolei w przypadku całej Unii Europejskiej inflacja wzrosła w porównaniu do października ub. r. o 11, 5 proc.

Węgry i kraje bałtyckie z inflacją powyżej 20 proc.

Z raportu Eurostatu wynika, że w ubiegłym miesiącu cztery państwa przekroczyły dwudziestoprocentowy poziom inflacji. Były to:

  • Estonia – 22,5 proc.
  • Litwa – 22,1 proc.
  • Węgry – 21,9 proc.
  • Łotwa – 21,7 proc.

Zdaniem ekspertów Eurostatu, tak wysoka inflacja krajach bałtyckich wynika z faktu, że są one szczególnie narażone na wahania na rynkach energetycznych. Eurostat policzył, że ceny gazu ziemnego dla gospodarstw domowych wzrosły w Estonii o 154 proc. od połowy 2021 do połowy 2022, a na Litwie ponad 110 proc. w tym okresie.

Z kolei z danych Centralnego Biura Statystycznego wynika, że najbardziej na zmianę średnich cen na Łotwie wpłynęły podwyżki cen towarów i usług związanych m.in. z gospodarstwem domowym, żywnością, napojami, odzieżą oraz obuwiem. W ujęciu rocznym ceny jedzenia i napojów wzrosły o tam 27,5 proc.

Dwucyfrową inflację przekroczyły także Węgry. Tamtejszy rząd we wrześniu zdecydował się „odmrozić” ceny energii dla gospodarstw domowych. Skutkowało to tym, że energia elektryczna stała się o 28,6 proc. wyższa niż przed rokiem, a gaz ziemny podrożał aż o 121 proc. Z danych węgierskiego urzędu statystycznego wynika, że ceny żywności w październiku były aż o 40 proc. wyższe niż rok temu.

Gdzie inflacja jest najniższa?

Najniższe wskaźniki inflacji odnotowały z kolei:

  • Francja – 7,1 proc.
  • Hiszpania – 7,3 proc.
  • Malta – 7,4 proc.

Najniższy poziom inflacji w UE zanotowała Francja. Trzeba jednak wspomnieć, że według danych francuskiego urzędu statystycznego inflacja w tym kraju wzrosła w październiku 2022 r. o 6,2 proc. rok do roku, w porównaniu do 5,6 proc. we wrześniu i 5,9 proc. w sierpniu br. Tegoroczne październikowe wskazanie jest najwyższym wynikiem miesięcznym od czerwca 1985 r., w którym zanotowano we Francji wzrost cen o 6,4 proc. w ciągu jednego roku. Ceny produktów żywnościowych wzrosły w październiku o 11,8 proc., w tym 16,9 proc. w przypadku produktów świeżych. Z kolei ceny energii wzrosły o 19,2 proc. wobec 17,9 proc. we wrześniu.

W Hiszpanii z kolei wskaźnik inflacji spadł w październiku do 7,3 proc. (o 1,6 pkt. mniej niż we wrześniu). Wpływ na to miały tamtejsze ceny energii, jednak ceny żywności i napojów pozostają na rekordowych poziomach. Z indeksu cen towarów i usług konsumpcyjnych (IPC) opublikowanych przez „Vozpopuli” wynika, że z różnych rodzajów produktów żywnościowych najbardziej podrożały oleje (23,9 proc. więcej niż w październiku ub. roku), mleko, sery i jaja (21,9 proc.), rośliny strączkowe i warzywa (21,2 proc.), mięso (12,5 proc.), owoce (11,8 proc.) i ryby (11,6 proc.).

Na trzecim miejscu pod względem najniższej inflacji uplasowała się Malta. Jednak i w tym wyspiarskim państwie inflacja jest najwyższa od początku badań w 1997 roku.

W Polsce inflacja HICP w październiku 2022 r. wyniosła 16,4 proc. w porównaniu do 2021 r. Warto wspomnieć, że dane GUS mówią o inflacji na 17,9 proc.

Europejski Bank Centralny podnosi stopy

Pod koniec października Europejski Bank Centralny zdecydował o podwyżce głównej stopy procentowej o 75 punktów bazowych do poziomu 2 proc. To najwyższa podwyżka od dekady.

W wydanym wówczas komunikacie EBC zapowiedział, że zamierza w dalszym ciągu zacieśniać politykę monetarną, czyli podejmować systematyczne działania mające na celu zapewnienie stabilności cen, czyli niskiej inflacji.

W szczególności zaostrzone mają być warunki preferencyjnych pożyczek TLTRO III, będącymi jednym z głównych narzędzi w walce z wpływem kryzysu COVID 19 na gospodarkę.

EBS wskazał, że „ze względu na nieoczekiwany i nadzwyczajny wzrost inflacji, należy go (ten intrument finansowy – red.) zrekalibrować tak, aby był on spójny z szerszym procesem normalizacji polityki pieniężnej”.

„Rada Prezesów podjęła dzisiejszą decyzję i oczekuje, że będzie kontynuować podnoszenie stóp procentowych, żeby zapewnić, aby inflacja wkrótce powróciła do celu wynoszącego 2 proc. w średnim okresie. Przyszłe decyzje Rady w sprawie poziomu stóp będą zależeć od kształtowania się perspektyw inflacji i sytuacji gospodarczej i – zgodnie z przyjętym podejściem – będą zapadać z posiedzenia na posiedzenie” – napisano w komunikacie.

15 grudnia kolejne posiedzenie EBC. Lagarde: Możliwe organicznie wzrostu gospodarczego

Najbliższe posiedzenie Europejskiego Banku Centralnego zaplanowane jest na 15 grudnia. W piątek 18 listopada, Christine Lagarde, prezes Europejskiego Banku Centralnego zapowiedziała, że może zajść potrzeba podniesienia stóp procentowych w strefie euro do takich poziomów, które będą ograniczały wzrost gospodarczy.

Lagarde wskazała, że ryzyko recesji wzrosło, ale samo skurczenie się gospodarki może być niewystarczające do wyhamowania wzrostu cen. - EBC zapewni, że faza wysokiej inflacji nie spowoduje napędzenia wzrostu oczekiwań inflacyjnych, które doprowadziłoby do zakotwiczenia podwyższonej inflacji - zapewniała prezes.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Materiał oryginalny: Inflacja w Unii Europejskiej przekroczyła historyczną granicę. Gdzie jest największa i co czeka UE w najbliższej przyszłości? - Strefa Biznesu

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na i.pl Portal i.pl